Alle mogelijke redenen om in waterfotografie te duiken

Yes, we zijn zo blij met Filip Staes als de jury in de Xpozer Fotowedstrijd! Deze prijswinnende fotograaf laat ons kennismaken met de wonderlijke wereld van waterfotografie. Hierbij geeft hij je alle mogelijke redenen waarom je écht eens in de waterfotografie zou moeten duiken.

Waarom is waterfotografie zo leuk?

Water is overal om ons heen. Het is het meest kostbare geschenk dat de natuur ons gegeven heeft. Het aardoppervlak bestaat voor 70,9% uit water, maar denk ook aan andere vormen van water, zoals sneeuw, ijs, wolken, nevel en mist.

Water is er in vele vormen en er zijn dus ook heel veel manieren om water in beeld te brengen. Voor Filip begon zijn liefde voor water met de documentaires van duiker Jacques Cousteau. Op vakantie ging hij dan ook met snorkel en duikmasker de zee in om de wondere wereld onder water te gaan verkennen. Het fantastische gevoel om gewichtloos door deze feeërieke wereld te zwemmen, was met niets anders vergelijkbaar.

Filip zijn slaapkamer leek op een kajuit van een schip en aan de muur hing er een groot vissersnet waar hij alle opgedoken vondsten in etaleerde. Hij wist toen nog niet dat water zo’n grote rol in zijn leven en carrière zou gaan spelen.

Kortom: water is een mooi foto-onderwerp, met ontzettend veel mogelijkheden, uitdagingen en ook kansen.

Wat heb je nodig voor mooie onderwaterfoto’s?

Goede onderwatercamera’s zijn duur. Da’s nou jammer. Maar, wees niet getreurd: er zijn alternatieven voor de kleinere portemonnee! Goede reden voor iedereen om water te gaan fotograferen.

Onderwatercamera

Mocht je écht de beste foto’s willen maken, dan is een speciale onderwatercamera aan te raden. De camera’s zijn speciaal gemaakt om (diep) het water in te gaan. Je kunt er zorgeloos de scherpste foto’s mee schieten.

GoPro of andere action cam

Denk bijvoorbeeld aan een GoPro of andere action cam. Dit zijn meestal goedkopere camera’s die vaak ook, met of zonder hulpstukken, onder water kunnen fotograferen en filmen. De kwaliteit wisselt van merk tot merk. Zo ook de prijzen.

Onderwaterbehuizing

Je kunt ook denken aan een onderwaterbehuizing voor je camera. Deze zijn er voor zowel compact- als spiegelreflex- en systeemcamera’s. Voordeel: Je kunt je gewone camera meenemen. Nadeel: het is best spannend om met je dure camera onder water te gaan. Mocht de hoes stuk gaan, dan is het lastig je camera te redden. Zorg er altijd voor dat het plastic goed strak voor de lens zit, zo heb je het minst last van kwaliteitsverlies.

Waterdichte smartphonezakje

Er zijn simpele, waterdichte smartphonezakjes te koop. Vaak hebben ze ook een koordje om hem aan je pols te binden. Wel zo fijn, want onder water drijft je camera met zakje en al weg als je even niet oppast. Let op: de kwaliteit van je foto’s is wel altijd ietsje minder, omdat er toch een laagje plastic voor je lens zit. Zorg je dat er geen ruimte tussen het zakje en je lens zit, dan verklein je het verlies aan kwaliteit.

Test het materiaal altijd voordat je met je dure camera of smartphone de zee in duikt. Je kunt dit doen door een zakdoekje of toiletpapiertje in het hoesje te stoppen, en de hoes afgesloten onder water te houden. Het liefst in iets dieper water, zoals een bad. Beweeg de hoes heen en weer, op en neer en nog een keer. Blijft het doekje droog? Dan is de hoes dus goed waterdicht!

De juiste camera-instellingen bij waterfotografie

Je kunt hetzelfde water op talloze manieren in beeld brengen. Dat maakt waterfoto’s maken zo interessant! Je kunt er alle kanten mee op en je kunt er je eigen stijl in vinden.

Zeeën, rivieren of watervallen zijn voortdurend in beweging. Een juiste sluitertijd kiezen is daarbij belangrijk. Kies een korte sluitertijd als je het water wilt ‘bevriezen’ en een lange als je een mooie waas over het water wilt zien. De beste sluitertijd hangt af van de snelheid van de beweging. Zeker als je een langere sluitertijd kiest, wordt je foto veel scherper als je een statief gebruikt.


Overbelichting, onderbelichting en histogram

Water reflecteert enorm veel licht. Dat kan zorgen voor overbelichting in je foto’s. Speel daarom met je sluitertijd, tot je een goede belichting hebt. Ook je diafragma is hierbij van belang. Een lager f-getal betekent dat je lensopening groter is, en je dus meer licht kunt vastleggen. Een hoger f-getal maakt je lensopening kleiner, zodat je minder licht binnenlaat. Je ISO-waarde houd je aan de lagere kant, zodat je geen ruis in je foto’s krijgt. Deze drie factoren tezamen (sluitertijd, diafragma en ISO-waarde), noemen we de belichtingsdriehoek.

Histogram op camerascherm – Bij sommige camera’s staat het histogram om een andere plek, en het staat niet altijd standaard in alle modi in beeld. Pak de gebruiksaanwijzing van je camera erbij als je het histogram niet kunt vinden.

Heb je alle waarden goed ingesteld, dan zul je in je histogram zien dat er een mooi bergje in het midden van het diagram staat. Staat je bergje helemaal links, dan is je foto te donker, staat je bergje helemaal rechts, dan is je foto te licht. In beide gevallen raakt er informatie verloren in je foto, die je niet meer zomaar terug kunt toveren. Houd je bergje in het midden, of kies heel bewust voor een afwijking.

Om te grote contrasten te verminderen, kun je ook nog een polarisatiefilter gebruiken. Die schroef je voor een paar tientjes op je lens. De hoogste hooglichten worden daardoor donkerder, waardoor je minder last hebt van overbelichte reflecties in het water.

Bewerken van waterfotografie

Als je foto goed is genomen, heb je minder werk achteraf. Als je in RAW fotografeert, heb je achteraf meer bewerkingsmogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld zonder kwaliteitsverlies je witbalans bijstellen, waarmee je de kleuren warmer of koeler maakt. Ook kun je gemakkelijk het dynamisch bereik van je foto aanpassen. In de RAW converter in Photoshop werk je gemakkelijk je hooglichten en schaduwen bij. Ook nevel of kleurzweem kun je gemakkelijk verwijderen. Pas hier wel op dat je er niet teveel ruis voor terugkrijgt. Ruis verminder je ook in de RAW converter van Photoshop. Je maakt hiermee wel je foto minder scherp. Alle bewerkingen doe je het best met mate.

Waar maak je de mooiste foto’s van water?

Hoe leuk het ook kan zijn, je hóéft niet per se een reis naar een tropisch oord te boeken. Water vind je overal! Heb jij al ideeën voor jouw waterfotoshoot?

Filip’s favoriete habitat is Zeeland. Hij organiseert er zelfs road trips, waarbij hij je meeneemt van het ene naar het andere favoriete fotoplekje. Ook duikt hij er graag en maakt hij er graag foto’s van bovenaf.

Apparatuur voor waterfotografie

Hoe duurder de apparatuur, hoe beter. Zeker in fotografie kan je dit stellen. Maar je moet roeien
met de riemen die je hebt. Wil je minder besteden, weet dan dit: digitale camera’s hebben een gigantische revolutie doorgemaakt. Ook de goedkopere modellen maken nu relatief prima foto’s. Waar je op let is dat je toestel volledig manueel kan fotograferen. Vroeg of laat zul je zelf de controle over je instellingen willen hebben, en dan is de M-stand op je camera de enige goede keuze. Een goede foto maken is dus met kleinere budgetten ook haalbaar.

Voldoende resolutie

Let erop dat de resolutie van de foto’s hoog genoeg is om op groot formaat te kunnen afdrukken. Door ze groot af te drukken heb je lang plezier van je mooiste foto’s. Zorg ervoor dat je foto’s minimaal 80PPI (points per inch) hebben.

Als een foto meer dan 80PPI heeft, dan heb je nog wat speling om een uitsnede te maken.

Compositietips van Filip

Zelfs de grote meesters uit de schilderkunst maakten gebruik van compositieregels. In de fotografie maakt het je foto over het algemeen sterker, maar laat je er niet door verblinden. Filip is bij heel wat (onderwaterfotografie)wedstrijden in de prijzen gevallen juist door tegen die regels in te gaan. Let er vooral op dat een foto de wow-factor heeft en dat jouw beeld uniek is. Een jurylid uit een Nederlandse natuurfotowedstrijd zei ooit eens dat ze in de categorie ‘vogels’ honderden gelijkaardige foto’s van Ijsvogels hadden binnengekregen. Dat jaar
was er geen enkele winnende foto van een Ijsvogel.

Tips voor kleurgebruik

Tegenwoordig kan je in de nabewerking elke kleur veranderen en meer of minder saturatie geven. Dat is leuk om mee aan de slag te gaan, omdat je je foto’s op die manier een persoonlijke touch kan geven. In de tropen zie je kleurexplosies van zachte koralen en organismen, maar zelfs in Zeeland is er kleur onder water. De zichtbaarheid is er helaas wel heel veel minder. Breng je kleuren tot leven in de nabewerking, maar houd het natuurgetrouw. Als je minder concurrentie wil bij een fotowedstrijd, stuur dan je mooiste foto in zwart-wit in.

Tips voor mensen die meedoen met de Xpozer Fotowedstrijd

Filip zoekt originaliteit, kwaliteit en een echte wow-factor in de winnende foto. Houd alle tips uit dit artikel erbij om in te schatten of je goed zit.

Originaliteit: probeer iets te doen wat anderen nog niet gedaan hebben. Dat kan een techniek zijn, maar ook het onderwerp op een andere manier in beeld brengen. Hiermee toon je je creativiteit als fotograaf.

Kwaliteit: is de foto scherp waar hij scherp moet zijn? Is er rekening gehouden met de compositieregels en hoe heeft de fotograaf gebruik gemaakt van het licht? Dat laatste is misschien wel het belangrijkste.

Wow-factor: dat is de foto die uit de massa springt. Misschien is de foto niet eens perfect van kwaliteit, maar vertelt het beeld een verhaal. Het kan soms helpen om je selectie van kanshebbende foto’s in het klein naast elkaar te zien. De foto die dan het meest opvalt is over het algemeen de beste keuze.

Samengevat: waarom zou iedereen eens in waterfotografie moeten duiken?

  1. Je kunt zóveel kanten op met waterfotografie! Denk aan van die mooie witte sluiers bij watervalfoto’s met lange sluitertijden. Denk aan foto’s die onder water genomen zijn en de bijzondere onderwaterwereld laten zien. Denk aan mooie reflecties op water en prachtige lichtval onder het wateroppervlak. Kleurrijk of juist zwart-wit, het kan allemaal!
  2. Zelfs met kleinere budgetten kun je de mooiste plaatjes schieten onder, in of op het water.
  3. Water kan bijzondere dingen doen met licht. Experimenteer en kom erachter wat de mogelijkheden zijn.
  4. Lange sluitertijden, korte sluitertijden, heftige golven of juist rustgevende beekjes, je kunt binnen elke stijl en elke sfeer foto’s van water maken. Vind je eigen stijl en ga lekker los.
  5. Oh ja, foto’s van water maken kan dus echt letterlijk overal! Van thuis bij de kraan tot de zee op een tropisch eiland. Overal kun je water fotograferen.
  6. Er zijn dus eigenlijk geen redenen om het niet te doen. Nul, nakkes, nada, werkelijk niets houdt je tegen. Succes met jouw (onder)waterfoto’s! Upload je jouw mooiste foto met water in de Xpozer Fotowedstrijd? Dan maak je kans op het Xpozer 4Pack!

Waterfotografie van Filip Staes, ter inspiratie

Deze artikelen vind je vast ook interessant:

Ratio en compositie uitgelegd

Fotograferen met (regen)water

Abstracte foto’s schieten: hoe doe je dat?

Filip Staes: Onderwaterfoto’s op Xpozer