Gepost op

Waarom jij nu je monitor moet kalibreren (en hoe je dit voor elkaar krijgt)

Je geheugenkaart staat vol met foto’s van adembenemende landschappen, prachtige dieren, mooie portretfoto’s en interessante culturen. De ene foto is nog mooier dan de andere foto, welke je zelfs nog mooier kunt maken door deze na te bewerken  met Photoshop of Lightroom. Helaas geven de kleuren op je beeldscherm je geen garantie dat de kleuren op de afdruk hetzelfde zal zijn. Daarom is het belangrijk dat je jouw scherm kalibreert, zodat kleuren overeenkomen met de afdruk en naar wens aangepast kunnen worden. Daarnaast geeft je monitor licht en staan vele monitoren te licht ingesteld, waardoor men vaak hun foto te donker bewerkt en dus ook te donker afdrukt. 

1. Waar je rekening mee moet houden

De kleuren die je op je scherm ziet kunnen per monitor verschillen. Je moet rekening houden met de hoeveelheid licht bij je monitor, de kleurwarmte, oogafwijkingen en soms zelfs emoties op dat moment. Wanneer de monitor gekalibreerd is weet je zeker dat de kleuren van je beeldscherm met je foto matchen en dat de lucht bijvoorbeeld niet fluoriserend blauw is. Probeer er wel voor te zorgen dat je monitor niet te dicht bij plekken staat waar het licht gedurende de dag veel verandert, aangezien omgevingslicht medebepalend is voor hoe je een kleur waarneemt.

2. Eenvoudige software

Tegenwoordig bestaan er allerlei eenvoudige hulpmiddelen waarmee je makkelijk en professioneel je scherm kunt kalibreren. Voorbeelden hiervan zijn Colormunki Photo en Spyder5. De prijs bepaalt de kwaliteit.Om je monitor te kalibreren is het belangrijk dat je monitor ongeveer een half uur aan staat om op te warmen. Zorg ervoor dat je in een kamer zit met matige omgevingslicht. De kamer hoeft niet volledig donker te zijn, maar je wilt geen schitteringen op het scherm. Vervolgens start je jouw kalibratie software, waarna je een aantal keuzes moet maken in je instellingen. Allereerst voor het contrast van je beeldscherm. Standaard zijn PC’s en Mac’s ingesteld met gamma 2.2. Dat is prima, daar hoef je niets aan te veranderen. Wat betreft de kleurtemperatuur zijn er wat meer keuzes.

In de bovenstaande afbeelding zie je hoe het kalibreren van een monitor met hardware werkt
In de bovenstaande afbeelding zie je hoe het kalibreren van een monitor met hardware werkt

De instellingen van de kleurtemperatuur hebben een beduidende invloed op de kleurweergave van een monitor en daarom is het essentieel om de juiste kleurtemperatuur te kiezen.

Kleurtemperatuur

De kleurtemperatuur staat in verband met de kleur van het licht, die als standaardindex wordt gebruikt voor de aansturing van de kleurbalans van verschillende producten. De kleurtemperatuur wordt aangeduid in Kelvin. Veel mensen zijn minder bekend met de eenheid Kelvin dan met Celsius. Er zijn 2 belangrijke kenmerken voor de eenheid Kelvin:

  1. Hoe lager de Kelvin waarde voor de kleurtemperatuur, des te meer zal een wit voorwerp op rood lijken.
  2. Hoe hoger de kleurtemperatuur, des te meer zal een wit voorwerp blauw lijken.

Vaak wordt gezegd dat je voor drukwerk D50(5000Kelvin) moet nemen, maar kies liever voor D65(6500Kelvin) voor het meten van kleuren. D50 maakt jouw beeldscherm namelijk geliger dan nodig is. Voor de helderheid kan het beste gewerkt worden met een waarde van 100-150 Cd/m². Dit hangt echter wel af van het omgevingslicht. Let erop dat je scherm liever wat aan de donkere kant is dan aan de lichte kant. De meeste beeldschermen zijn namelijk te licht afgesteld. Dit is vaak wel even wennen voor je ogen (je zal denken dat je beeldscherm te donker staat ingesteld).

In de bovenstaande afbeelding zie je de temperatuurschaal in Kelvin
In de bovenstaande afbeelding zie je de temperatuurschaal in Kelvin

3. Handmatig kalibreren/spectrometer

Naast het gebruik van software kun je ook handmatig je beeldscherm kalibreren door middel van een spectrometer. Dit is echter wel veel minder nauwkeurig en professioneel dan wanneer je gebruik maakt van software. We raden je daarom aan om jouw scherm gewoon met software te kalibreren, een Colormunki heb je vanaf 100 euro. Mocht je dat toch te duur vinden dan kun je op de onderstaande manier een eerste stap zetten in de richting van kalibratie.

De bovenstaande strook bezit over verschillende tinten van wit tot zwart. Deze strook kan worden gebruikt om je monitor handmatig te kalibreren.
De bovenstaande strook bezit over verschillende tinten van wit tot zwart. Deze strook kan worden gebruikt om je monitor handmatig te kalibreren.

Hierboven zie je een strook met een verloop van kleursegmenten. Het is belangrijk dat je de overgang van elke kleur duidelijk kunt zien op je scherm. Mocht je de overgang in het wit niet duidelijk kunnen zien dan staat de helderheid van je monitor te licht. Zie je in het zwarte gedeelde geen overgang meer dan staat je monitor te donker. Je kunt dit bij de scherminstellingen van je computer veranderen. Wanneer je duidelijk elke overgang kunt zien dan weet je dat je monitor juist staat ingesteld qua licht. Let op: dit geldt niet voor de kleuren.

Bedankt voor het lezen en tot snel!

De volgende blog zal gaan over witbalans en hoe je dit achteraf kan herstellen.

Lees de voorgaande tips op het blog!

Meer informatie over hoe je jouw foto klaarmaakt voor een fotoprint? Meld je dan aan tot de e-course “van foto tot fotoprint” (twv €79,-) en krijg 14 dagen GRATIS toegang!

2 gedachten over “Waarom jij nu je monitor moet kalibreren (en hoe je dit voor elkaar krijgt)

  1. Als je ook een kleurenprinter in huis hebt, koop dan een kalibratieapparaat dat ook je printer kan kalibreren. Je kunt je printer op een vergelijkbare manier kalibreren. Je print ziet er dan vrijwel hetzelfde uit (maar nooit helemaal) als wat je op je (gekalibreerde) scherm ziet. Kost meer, maar je hebt er ook meer plezier er van.
    Bedenk je ook dat je camera gekalibreerd kan worden. Doe je dat ook, dan ben je van begin tot eind goed ingeregeld en is het resultaat van je opnames betrouwbaarder.

    1. Hi Marco, Daar heb je helemaal gelijk in. En inderdaad, het is een heel goed idee om ook de camera(‘s) en lenzen te kalibreren, zo is je autofocus betrouwbaarder. Echter geld dit niet meer voor Systeemcamera’s, die doen het automatisch al en hebben geen last meer van back en front focus 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *